|
1. خداوند نامهاي بيشماري دارد،
انتشارات ماكسيميليان، لندن، 1980
هيك در اين كتاب به بحث درباره كثرتگرايي ديني ميپردازد. به
نظر وي نگرش كثرتگرايانه با حسي توام با احترام ژرف با اديان
ديگر مواجه ميشود. او در اين كتاب به بررسي مجدد دكترين تجسد در
مسيحيت روي ميآورد. هيك در اين كتاب مدعي ميشود كه ارتباط
حقيقي با خداوند از طريق سنتهاي ديني مختلف شكل ميگيرد و در
نهايت هر ديني راهي به سوي آن حقيقت متعالي است.
2. شر و خداي عشق. انتشارات پالگرا و مك ميلان، 1985
اين كتاب مروري بر نظريه تئوديسه (دفاع از خير و قدرت مطلق
خداوند با توجه به وجود شر) در غرب، يعني از زمان سقراط تا سده
بيستم است. هيك به نقد آراي سنت اگوستين مبني بر توهم وجود شر
و سپس به بيان انديشههاي ايرنئوس ميپردازد. از نظر ايرنئوس
وضعيت آغازين انسان در بهشت حاكي از يك تماميت كودكانه بوده
تا يك تماميت كامل. بنابراين طبق نظريه ايرنئوس انسان پس از
هبوط وضعيت بهتري نسبت به انسان ساكن در بهشت داشته است.
بيشك اين نكته مخالف با انديشههاي رايج مسيحي است.
3. خوانشهاي كلاسيك و معاصر در فلسفه دين، چاپ سوم، 1989
هيك در اين كتاب به مطالعه و پژوهش در آراي انديشمندان و
فيلسوفان كلاسيك و معاصر در باب دين ميپردازد.
4. فلسفه دين، چاپ چهارم، 1989
هيك در اين اثر، تحليلي روشن و جامع از همه حوزههاي فلسفه
دين ارائه ميدهد. از اين رو كتاب حاضر به مطالعه در مسئله شر،
معجزه، زندگاني پس از مرگ در سنتهاي غربي و شرقي و... اختصاص
يافته است.
5. تفسيري از اديان: پاسخهاي انساني به امر متعالي، انتشارات
دانشگاه ييل، 1989
اين كتاب درواقع توجيهي است عقلاني براي پاسخ به بسياري از
ابهامات بشر. هيك اديان گوناگون را به لحاظ فرهنگي نمودهاي
متفاوت مشروطي ميداند كه در جهت يافتن پاسخ اين ابهامات
كوشيدهاند. از اين رو كتاب يادشده فضاي فكري جديدي براي
بازانديشي بعد ديني وجود انساني ميگشايد. به نظر هيك سنتهاي
ديني مختلف در حكم پاسخهايي به واقعيت متعالي (خداوند) هستند.
بنابراين مقياس موفقيت يك دين منوط به توانايي آن در سوق
دادن مردم به نجات و رستگاري از طريق ارائه اين پاسخهاست.
6. خدا و جهان اديان، انتشارات وان ورلد، 1993
جان هيك در اين كتاب علاوه بر اينكه به ارائه راههاي متعدد
براي فهم واقعيت الهي ميپردازد، به مفاهيم اساسي مسيحيت و
ديگر تجربههاي ديني اشاره ميكند. او ميكوشد از طريق بيان
اشتراكات اديان گوناگون، بسترهاي لازم را براي گفتوگوي بين
ديني در جهان معاصر آماده سازد. هيك با بحث در زمينه معناي
رنج، تجسد عيسي، خداوند و شر، تفسير كتابهاي مقدس و... نگرش
جامعي در باب كثرتگرايي ديني و مسائل الهياتي معاصر ارائه
ميكند. وي در اين كتاب با مقايسه جهان بطلميوسي با جهان
كپرنيكي، بر اين نظر است كه همانگونه كه كپرنيك اثبات كرد
خورشيد مركز عالم است و زمين ما به دور آن ميچرخد، نگرش
كثرتگرايانه ديني ميگويد كه نه تنها مسيحيت بلكه هيچ ديني در
مركز جهان اديان قرار ندارد. درواقع خداوند چونان خورشيدي تابان،
هسته و مركزي است كه همه اديان بر گرد آن ميچرخند.
7. بعد پنجم، 1999
هيك در اين اثر با مطالعه در عرفان به زمينه مشتركي اشاره
ميكند كه انديشههاي عرفاني بر آن بنا شدهاند، يعني تلاش براي
رسيدن به امر واقع (خداوند). او اين ديگر متعالي را در پس همه
سنتهاي ديني ميبيند. هيك نيز به خوشبيني همه اين سامانههاي
اعتقادي و نياز به اعمال انساندوستانه خالص در اين جهان تاكيد
دارد.
8. استعاره خداوند متجسد. انتشارات اس سي ام، چاپ دوم، 1993
هيك در اين اثر ضمن اينكه ميكوشد مسيحيت معاصر را با واقعيت
متكثر دنياي اديان تطبيق دهد، به بررسي اسطوره تجسد خداوند در
عيسي كه موجد مناقشات زيادي در طول تاريخ مسيحي بوده،
ميپردازد. او نظريه شوراي كالسدون مبني بر طبيعت انساني و
طبيعت الهي مسيح را به باد انتقاد ميگيرد و تاكيد ميكند كه امر
تجسد خداوند در مسيح را بايد به عنوان امري استعاري و اسطورهاي
در نظر گرفت. هيك ميگويد كه عيسي هيچ گاه نفرمود كه تجسد
خداوند يا مظهر تجسم اوست، بلكه پس از درگذشت وي شوراي نيقيه و
كالسدون بر اين مسئله (تجسد) اجماع كردند. بسياري از پژوهشگران
كتاب حاضر را منشا انقلاب كپرنيكي در الهيات مسيحي معاصر
ميدانند.
9. گفتوگوهايي در فلسفه دين. انتشارات پالگرا و مك ميلان، 2001
اين كتاب حاوي مجموعه مقالات هيك در باب شناخت اديان جهان
به عنوان تجليهاي متفاوت وصول به واقعيت متعالي است. او در
اين كتاب به گفتوگو با فيلسوفان و متالهان پروتستان و كاتوليك
و پروتستانهاي انجيلي ميپردازد. از اين جهت كتاب مشتمل بر
مباحث زندهاي در حوزه فلسفه دين و الهيات معاصر است.
10. جان هيك، يك زندگينامه خودنوشت، انتشارات وانورلد، 2003
جان هيك در كتاب حاضر، داستان زندگياش را بر محور تحولات فكري
خود بازگو ميكند. با خواندن اين زندگينامه خودنوشت ميتوان با
سير انديشه و عقايد هيك از نخستين سالهاي ورود وي به جرگه
كشيشان پرسبيتري تا ورود به عرصه دانشگاه و مطالعه فلسفه و
پيدايي اولين نشانههاي تغيير و تحول در نگرشها و انديشههاي وي
آشنا شد. به علاوه اين كتاب حاوي اطلاعات سودمندي در باب
موضوعات گوناگون فلسفه دين، الهيات، اديان جهان و... است.
|
